Zekâi Şen

Summary

Water, a society’s most essential resource, must be examined and protected from two different perspectives: surface water and groundwater. It is clear that these naturally occurring water resources have been subject to pollution due to human activities, particularly over the last 100 years, leading to a decline in both quantity and quality.

Global warming and climate change, coupled with the infiltration of waste and harmful substances, have also become sources of contamination. The leakage of various chemicals, leakage from landfills, oil spills, and the reckless exploitation of groundwater due to inadequate planning and management have significant impacts through natural and artificial movements. Because water quality is crucial for water use and services, it should be examined in relation to ecosystems, food, forestry, fisheries, temperate and low-lying regions, settlements, industry services, human health, and regions around the world. Expected increases in water temperatures due to global warming will lead to a decline in water quality. Even the public understands that the relationship between human health and water quality is affected by meteorological events and climate change. Many diseases are spread by drinking poor-quality water or consuming products contaminated by irrigation. For instance, the presence of pathogens in water is associated with excessive rainfall. There is a possible link between virus activity and excessive aquifer activity. The most researched effects are certainly those associated with heavy rainfall and the transfer of pathogens to the water supply. Conversely, the impacts of dry periods on water quality have not been sufficiently investigated. Low water availability can result in high pollutant concentrations.

This article first discusses surface and groundwater conditions, then delves into the effects of water on the environment. Finally, a brief explanation of what PFAS is provided, a topic the author is not particularly knowledgeable about.

***

Özet

Yüzey ve Yeraltı Su Kaynaklarının Kirlenmesi ve Suyun Çevresel Koşullar Üzerindeki Etkileri

Bir toplumun vazgeçilmez en önemli kaynağı genel olarak sudur ve bu kaynağın özel olarak yüzey ve yer altı suları olmak üzere iki farklı konuda incelenerek koruma altına alınması gereklidir. Doğada mevcut olan bu su kaynağı türleri özellikle son 100 yıla yakın bir sürede insan faaliyetleri sonucunda kirlenmeye yüz tutmuş ve bu sebeple de sadece nicelik bakımından değil, nitelik açısından da azalma eğilimi gösterir hâle gelmiştir.

Bir yandan küresel ısınma ve buna bağlı iklim değişikliğinin etkileri sürerken, diğer yandan bu su kaynaklarına atık ve zararlı maddelerin sızması da kirlenmeyi artıran önemli bir sorun oluşturmuştur. Bunda, çeşitli kimyasal maddelerin, çöp alanlarından ve petrol kaynaklarından sızmaların yanı sıra, özellikle yer altı sularının planlama ve yönetim eksiklikleri nedeniyle oldukça hoyratça kullanılması sonucunda ortaya çıkan doğal ve yapay etkiler önemli rol oynamaktadır. Su kullanımı ve hizmetlerinde, suyun kalitesi önemli bir parametredir. Bu nedenle su kalitesi; ekosistemler ve bunların sunduğu hizmetler, gıda üretimi, ormancılık ve balıkçılık, ılıman ve alçak bölgeler, yerleşim alanları, sanayi, hizmet sektörü, insan sağlığı ve dünyanın farklı bölgeleri dikkate alınarak incelenmelidir. Küresel ısınmaya bağlı olarak su sıcaklıklarında beklenen artışlar, su kalitesinde düşüşlere meydan verecektir. İnsan sağlığı ile su kalitesi arasındaki ilişkinin, meteorolojik olaylar ve iklim değişikliğinden etkilendiği hususu halk tarafından da yaygın bir şekilde anlaşılmıştır. Kalitesi uygun olmayan su içerek veya sulama ile kirlenen ürünleri tüketerek yayılabilecek birçok hastalık bilinmektedir. Mesela suda patojenlerin varlığı aşırı yağışla ilişkilendirilmektedir. Akiferlerde virüsle aşırı etkinlikler arasında muhtemel bir ilişkiden söz edilmektedir. En çok araştırılan etkilerin şiddetli yağmurlarla ve patojenlerin su kaynağına nakli ile ilişkili etkiler olduğu kesindir. Öbür yandan kurak dönemlerin ürettiği su kalitesi etkileri yeterince araştırılmamıştır ve araştırılmasına ihtiyaç vardır. Az su varlığı yüksek kirletici konsantrasyonu anlamına gelebilir.

Bu yazıda yüzey suları ile yer altı suları durumlarından söz edildikten sonra çevrede su ve etkilerinin neler olduğu konularına da değinilmiştir. Son olarak, yazarın pek uzman olmadığı PFAS’ın ne olduğu konusunda da kısa bir bilgi verilmiştir.