Dr. Şeyma Ülger Nalbant
Summary
Due to the environmental harm they cause and their potential risks to human health, per- and polyfluoroalkyl substances (PFAS) have become central to contemporary discourse. Often found in food products consumed, PFAS represent an invisible yet widespread issue emerging from modern supply chains. Entering the human body through food, air, and other environmental pathways, PFAS create ethically and juristically complex concerns within both medical and food safety contexts. This situation highlights the necessity of reexamining the principles of ḥalāl and ṭayyib, as well as the obligation to protect human health, in light of modern chemical hazards embedded in consumption systems.
Within this framework, the study focuses on foods exposed to PFAS and their consumption. The discussion is limited to PFAS in the context of food products, and a legal assessment is conducted within the framework of the ḥalāl and ṭayyib principles, considering the potential harm these substances may pose to human health. As a pioneering initiative that addresses this issue from the perspective of Islamic law, this study is significant in that it draws attention to the risks posed by increasing PFAS exposure, which is intensified through modern industrial processes, while also demonstrating how Islamic law engages with contemporary chemical challenges.
By evaluating whether foods containing high levels of PFAS can be regarded as ṭayyib, the study aims to offer an original perspective that centers the protection of human health. Moreover, the research underscores the need for further scientific and Islamic legal inquiry into the effects of other industrial contaminants, such as heavy metals, micro- and nanoplastics, pesticides, and additional agricultural chemicals, on human health through food exposure.
In conclusion, this study provides an interdisciplinary analysis of the prevalence of PFAS in foods and their health implications within the framework of Islamic legal principles, thereby offering a distinctive contribution to the existing literature.
***
Özet
PFAS Yüklü Gıdaların İslami Açıdan İncelenmesi
Perfloroalkil ve polifloroalkil maddeler (PFAS), çevreye verdikleri zararlar ve insan sağlığı üzerindeki potansiyel riskleri nedeniyle güncel tartışmaların odağında yer almaktadır. Günlük yaşamda sıkça tüketilen çeşitli gıda ürünlerinde tespit edilebilen PFAS, modern tüketim zincirinin ortaya çıkardığı, görünmeyen ancak yaygın bir problem alanı olarak öne çıkmaktadır. Gıda, hava ve diğer çevresel kaynaklar aracılığıyla insan vücuduna giren PFAS hem tıp hem de gıda güvenliği alanlarında etik ve fıkhi açıdan problematik bir zemin oluşturmaktadır. Bu durum, modern tüketim zincirindeki kimyasal risklerin insan sağlığı üzerindeki potansiyel etkilerini, buna bağlı olarak helal ve tayyib ilkeleri ile insan sağlığının korunması bağlamında bu ilkelerin modern meseleler ışığında yeniden yorumlanması gereğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda çalışma, PFAS’a maruz kalan gıdalar ve tüketimi üzerinde durmaktadır.
Çalışmada PFAS meselesi gıda ürünleri bağlamında sınırlandırılmış ve insan sağlığına verebileceği zararlar dikkate alınarak tayyib ve zararlı olma ilkeleri çerçevesinde hukuki bir değerlendirme yapılmıştır. Konuyu İslami perspektiften ele alan öncü bir girişim niteliği taşıyan bu çalışma, modern endüstriyel süreçlerle artan PFAS maruziyetinin hem insan sağlığı açısından taşıdığı risklere dikkat çekmek hem de İslam’ın güncel kimyasal sorunlara yaklaşımını ortaya koymak açısından büyük önem arz etmektedir.
Çalışmamız yüksek miktarda PFAS bulunan gıdaların tayyib olup olmaması açısından incelenmesi ve insan sağlığının korunmasını ön plana çıkaran bir yaklaşım ve kapsam açısından özgün bir bakış açısı sunmayı hedeflemektedir. Bunun yanı sıra ağır metaller, mikro ve nanoplastikler, pestisitler ve diğer tarım kimyasalları gibi endüstriyel kirleticilerin gıdalar yoluyla insan sağlığı üzerindeki etkilerinin de hem bilimsel hem de dinî açısından daha fazla araştırılması gerektiğine dikkat çekilmektedir.
Sonuç olarak bu çalışma, PFAS’ın gıdalardaki yaygınlığını ve insan sağlığına etkilerini İslami perspektiften inceleyerek disiplinler arası bir bakış sunmakta ve literatüre özgün bir katkı sağlamaktadır.
