Son yıllarda özellikle gençler ve spor yapan bireyler arasında tüketimi hızla artan enerji içecekleri, bazı ciddi sağlık sorunlarını tetikleyebiliyor. Uluslararası bir tıp dergisinde yayımlanan bir vaka bildiriminde, kontrolsüz enerji içeceği tüketiminin akut böbrek yetmezliğine yol açabileceğini bir kez daha hatırlatıldı.
Günde 2 Litre Enerji İçeceği İçti, Böbrekleri İflas Etti
Rapora göre, 21 yaşında, daha önce herhangi bir hastalığı bulunmayan bir genç, bulantı, kusma ve halsizlik şikâyetleriyle acil servise başvurdu. Yapılan tetkiklerde hastanın ileri evre akut böbrek hasarı yaşadığı tespit edildi. Ayrıntılı sorgulamada, gencin yaklaşık son bir aydır her gün 1-2 litre enerji içeceği tüketmekte olduğu ortaya çıktı.
Sağlık profesyonelleri, raporun ayrıntısına şu linkten ulaşabilirler: https://link.springer.com/article/10.1186/s13256-025-05614-3
“Ne Kadar Çok, O Kadar Tehlikeli”
Bilimsel değerlendirmeye göre enerji içeceklerinde bulunan yüksek kafein, taurin, şeker, koruyucu maddeler ve bazı vitamin gruplarının yüksek dozları böbrekler üzerinde toksik etki yaratabiliyor. Özellikle yoğun egzersiz dönemlerinde, vücudun ihtiyaç duyduğu sıvının doğal yolla su olarak alınması yerine enerji içeceklerine yönelinmesi riski biraz daha arttırıyor.
Literatürde bugüne kadar bildirilen benzer vakaların büyük çoğunluğunda, günde 1 litre ve üzeri enerji içeceği tüketimi dikkat çekiyor. Bazı hastalarda diyaliz ihtiyacı bile doğarken, bazılarında böbrek fonksiyonları tam olarak geri dönemeyebiliyor.
Etki Sadece Böbreklerle Sınırlı Değil
Bilimsel literatürde yer alan önceki vakalar ve deneysel çalışmalar, enerji içeceklerinin çoklu organ sistemlerini etkileyebileceğini gösteriyor:
• Kalp ve Dolaşım Sistemi: Yüksek miktarda kafein içeren enerji içecekleri, kalp ritim bozuklukları, tansiyon yükselmesi ve nadir de olsa kalp kası hasarına (kardiyomiyopati) yol açabiliyor. Uzun vadede bu etkiler, kalp yetmezliği riskini artırabiliyor.
• Merkezi Sinir Sistemi: Aşırı tüketim; huzursuzluk, uykusuzluk, anksiyete, psikotik ataklar ve bilinç değişiklikleriyle ilişkilendiriliyor. Literatürde, enerji içeceği kullanımına bağlı akut psikoz gelişen hastalar bildirilmiş durumda.
• Karaciğer: Bazı vakalarda yüksek miktarda enerji içeceği tüketiminin akut hepatit ve karaciğer enzimlerinde ciddi yükselmelere neden olduğu rapor ediliyor.
Uzmanlardan Uyarı: “Enerji İçeceği Masum Değil”
Uzmanlar, enerji içeceklerinin “performans artırıcı” ya da “zararsız” ürünler gibi algılanmasının son derece yanlış olduğunu vurguluyor. Özellikle gençler, sporcular ve uzun süreli sınav ya da çalışma dönemlerinde bu ürünlere yönelen bireylerin ciddi risk altında olabileceğinin özellikle altını çizmek gerekiyor.
Bu çerçevede, dünya genelinde tüketimleri hızla artmakta olan enerji içeceklerinin, potansiyel zararları konusunda hem sağlık çalışanlarının hem de toplumun daha fazla bilgilendirilmesi bir gereklilik olarak ortaya çıkıyor. “Uyanık kalmak” ya da “daha enerjik hissetmek” uğruna yapılan bilinçsiz tüketimin bedeli, hayati organlarda kalıcı hasar bırakıyor.
