Editörden

  • Yazı Büyüklüğü A(-) A(+)
  • Paylaş

Sağlığın siyaseti etkileme gücü

Sağlık konusunun, doktorlar başta olmak üzere, önde gelen sağlık mesleklerinin faaliyeti ile sınırlı bir alan olduğu varsayımı artık sadece tarihsel bir anlam ifade ediyor. Zira artık sağlık deyince, içinde finans sektöründen çok farklı üretim alanlarında faaliyet gösteren reel sektöre ve yine farklı kademelerdeki hizmet sektöründen bilişim ve iletişim ağlarına kadar çok çeşitli aktörün rol aldığı bir entegre sistem karşımıza çıkmaktadır. Sağlık çalışanları da bu entegre sistemin aktörlerinden biri haline gelmiş durumdadır. Müşteri memnuniyeti temelli modern yönetim yaklaşımları, sağlık hizmetlerinden yararlanma durumunda olan vatandaşların bu sistemde etkin rol almalarına, hatta yetkin olma durumunda sisteme müdahil olmalarına fırsat vermektedir. Böyle bir entegre sistemde düzenleyici rol oynayan kamu politikaları, her zaman olduğundan daha fazla önem kazanmış durumdadır. Hele sağlığın “temel hak” olduğu genel kabulü ve “sosyal devlet” iddiasında olan örgütlerin bu hakkı temin etme sorumluluğu, kamu politikalarının önemine zirve yaptırmaktadır.

Halkın bilgilenmesi, bilinçlenmesi ve farkındalığı arttıkça hak talebinin şiddeti de o oranda artmaktadır. Halka kendini beğendirme zorunda olan yönetimlerin veya yönetime talip olanların bu talebe kulak tıkaması düşünülemez. Amerikan seçmeninin 2010 yılında politikacının gündemine taşıdığı en önemli konu, ekonomiden sonra sağlık olmuştur. 2004 seçimlerinde Avusturalya seçmeni,  sağlık ve sağlık politikasını büyük bir ekseriyetle ilk öncelik sırasına yerleştirmiştir. Portekiz ve İngiltere gibi ülkelerde liderlerin konumlarını güçlendirmek için sağlık politikalarına nasıl sarıldığı biliniyor. Ülkemizde de, son sağlık reformları öncesinde sağlığın öncelikli sorunların arasında yer aldığı kamuoyu anketlerinde göze çarpıyordu.

Sağlık; ülkenin gelişmişlik düzeyi ne olursa olsun, artık ekonomi gibi, istihdam gibi, kalkınma gibi, demokratikleşme gibi, politikanın önemli konularından biri olmuş durumdadır. Bu yüzden sağlıkta politika önermeyen bir politik hareketin taban bulma şansı zayıflamaktadır. Bunun farkında olan siyasal partilerin programlarında, seçim beyannamelerinde ve kurulan hükümetlerin programlarında her zaman sağlık yer almaktadır.

Sağlıkla ilgili kamu politikalarının doğrudan toplumu hatta doğrudan bireyi etkileme süresi oldukça kısa olabilmektedir. Böylece bu politikalardan doğrudan etkilenen toplumun tepkisi de bir o denli hızlı ve net olabilmektedir.  Yani siyasetin sağlığı etkileme gücü, doğası gereği sağlığın siyaseti etkileme gücüne dönüşmektedir.  Siyasetçilerimizin bunu farkettiğini umuyoruz. Daha 10 yıl önce sağlık hizmetlerinden  % 40 oranında memnuniyet ifade eden bir toplumun, bugün % 70’in üzerinde bir memnuniyet ifade etmesinin siyaseti etkilemeyeceğini söylemek mümkün değildir.

Hal böyleyken siyasi partilerimizin programlarında veya seçim beyannamelerinde yer alan sağlık politikalarına ilişkin bölümlerin yeterince aydınlatıcı olduğunu söylemek zordur. Buralarda marjinal söylemlere mahkum edilmiş ifadelere rastlamak mümkün olduğu gibi, sağlık konusunun birbirine benzeyen ve net sınır belirtmeyen soyut ifadelerle geçiştirildiğine de şahit olabiliyoruz. Ya da sağlık başlığı altında gerçekte sağlıktan bile bahsedilmeyebiliyor. Kısacası siyasi partilerimizin siyasette yükselen değer olan sağlık politikaları konusunun farkında olduklarının işaretleri alınmış olsa da, yeterince hazırlıklı ve donanımlı oldukları hususunda kuşku duymamak elde değil. Hatta somut örnek olarak, son yıllarda toplumda büyük değişimlere yol açan sağlık politikalarının bir şekilde iktidarın destek verdiği Sağlık Bakanlığı’nın özel politikaları mı, yoksa iktidar partisinin tasarladığı ve öngördüğü politikalar mı olduğu konusunu bile tartışmak gerekebilir.

SD, ülkemiz yeni bir genel seçim arefesinde iken sağlık politikalarına bu açıdan bakmak ve ulaşabildiğimiz bütün siyasi partilerimize bu hususta kendilerini ifade etme fırsatı vermek istemektedir. Hazırlanan dosyada sağlık politikalarında düşünce ve icra noktasında yetkin kişilerin görüşlerine ve gözlemlerine şahit olacaksınız.

Siyaset sağlığı tartışadursun; sağlığın siyaseti şekillendirmesine az kaldı.

Mart-Nisan-Mayıs 2011 tarihli Sağlık Düşüncesi ve Tıp Kültürü Dergisi 18. sayıdan alıntılanmıştır.

  • SON SAYI
  • KARİKATÜR
  • SÖYLEŞİ
  • Şehir hastaneleri hakkında düşünceniz nedir?